хэдэн хоногийн өмнө нэгэн зүйлийг золгосон эмэгтэйд хэлж байсан гэнэт санагдлаа.
өнөө эмэгтэй маань Буурлуудаар засал хийлгээд, одоо сайхан байна, баярласнаа илэрхийлэх гэж ирлээ гэв. тэгсэн хэрнээ өмнө нь гэр бүлд нь тохиож байсан нь санаанаас нь гарахгүй байна, өмнөх шиг зүйл болчихвол яана гэж асуув.
хүн өөрийн бодлын тээгийг давж чадахгүй бол хэдий өрөөлөөр засал хийлгээд ч аятай явахгүй байх даа, өмнөх аягүй зүйл дахиад тохиочих вий гээд л бодоод, түүндээ анхаараад байвал хүссэн, эс хүссэн аягүйгээ дуудаж таарна гэв.
мөн эх заяаны талаар хэлэв.
эх заяа гэдэг нь үр хүүхэд төрүүлээд, төрүүлэхийн тулд хэвлийдээ тээснээрээ бий болдоггүй, олдоггүй заяа гэнэ. энэ нь зөвхөн нэг тал нь.
өргөө гэрээ ямар байлгахыг, ямар уур амьсгалтай байлгахыг хүртэл эмэгтэй хүн, ээж хүн, эх заяаны эзэн тул үүсгэж байх учиртай гэнэ.
зөвхөн өргөө гэр ч гэлгүй, эмэгтэй хүн гэдэг алив зүйлийн эх учраас тэр гэнэ. нээрээ бодоод байхаар гэрт ээж ууртай, тогоо шанагаа шидлээд байхад хүүхдүүд бид яадаг билээ дээ. надад лав таатай санагдахгүй дэг. харин эсрэгээрээ тэд маань алив зүйлд арай л уужуу, арай л тэвчээртэй хандаж байвал тэр хэрээр гэр орны уур амьсгал дулаан, аятай байдаг санагдав.
тэгвэл эцэг хүн гэж ямар байх бол?
Буурлуудаас лавлаагүй юм байна, нэг лавлаж асууж, ойлгох хэрэгтэй юм байна.
зүгээр саваагүй гэмээр бодоход эцэг гэдэг эцсийн цэг гэж байгаан биш биз ккк. ер нь өрх гэр ямар байх нь өрхийн тэргүүн, эр хүнээс шалтгаалдаг гэдэг. тэгвэл эцэг нь шийдвэр гаргалтын хувьд эцсийн цэг болдог юм болов уу? гэргий нь эх үндсийг нь гаргаад, нөхөр нь шийдвэрийн эцсийн цэгийг тавиад. эр хүн өрхийн тэргүүн, эхнэр нь хүзүү гэж сонссон онигоо маягийн зүйл санаанд орчихлоо, хүзүү хаашаа эргэнэ, тийшээ толгой нь харна гээд. яалт ч үгүй эмэгтэй нь эх болоод байх юм, хүзүүний эргэлт нь эх нь, хардаг нь толгой болох нөхөр нь хахаха.
ингээд бодохоор инээдтэй санагдаад байх юм. гэхдээ л наргиа 80 хувьтай гэдэг шиг, үнэний хувь байгаа байх шүү.
Tuesday, March 25, 2014
Saturday, March 22, 2014
Хязгаараа давцгаая
өдөр хоногууд урссаар, өөрөө би элэгдсээр. элэгдэж байгаагаа зүлгэгдэж байна гэж бодох нь дээр юм байна хэхэ.
өнгөрч буй долоо хоногт нэг үгийг Дээдсээсээ сонсоод, байнга санаж явмаар санагдаад, утгыг нь бодоод л явах.
"өөрийнхөө хязгаарыг давж сурах" гэж хэлэв.
хүмүүс бид өөрсдийгөө таних гээд байна, өөрсдийгөө олох гээд л байна, өөрийгөө дотогшоо өнгийгөөд л байна гээд яваад байсан, мань мэт нь тэрийгээ бас хийж байна, хайж байна гээд байсан чинь яг яах гээд өөртэйгээ ажиллаад байсныгаа миний хувьд лав бүрэн ойлгоогүй л явж. өөрийгөө олохоор л мундаг болчих юм байна, өөрийгөө танихаар л ертөнцийг ойлгочих юм байна гээд мань мэт нь бага зэрэг хөөргөн гэмээр бодлыг тээж явсан юм биш байгаа даа гэж бодов.
өөртэйгээ үргэлж ажиллах уг үндэс нь ердөө л дээрх юм байна гэж бодох болов. ердөө л өөрийнхөө хязгаарыг мэдэх, мэдсэнээрээ давахыг эрмэлзэх, хичээх, сурах, хязгаараа давж чадсанаараа цаашид хөгжих юм байна.
энэ өнцгөөс харахаар мундаг, сүрхий хүмүүс, эрдэмтэй, оюунтай улсууд яагаад тийм даруу, төлөв байсныг нь одоо л ойлгох гээд байх шиг.
тэд ердөө л өөрсдийнхөө хязгаарыг мэддэг байж, юуг, хаана хүртэл нь, хэрхэн хийхээ мэддэг, юуг тухайн цаг мөчид дийлэхгүй байгаагаа таньдаг, өөрийнхөө чадварыг бодитоор үнэлж чаддаг л байж. тиймээс тэд өөрсдийн хязгаараа мэдэх тул, үүнийгээ давж чадвал цаашид хөгжих тул түүндээ тааруулж дараагийн даваандаа бэлдэж, тоглоомоор бол дараагийн үедээ бэлддэг байсан юм болов уу.
тэд бас өөрсдөө хязгаартай гэдгээ мэддэг байсан тул, хязгаарын гадна өөр зүйл байдаг гэдгийг мэддэг байсан тул, өөрөөс нь илүү өргөн хязгаартай нэгэн байдгийг мэдэх тул өөрсдийгөө дарж, даруу гэх үү, дөлгөөн гэх үү байсан юм байна гэж гаргалгаа шахуу зүйл бодов.
нэг удаа л өөрийнхөө хязгаарыг мэдчихээд орхих биш, үргэлж өөрийнхөө хязгаарыг шинэчилж, түүнийгээ тэлж яваад байвал хүмүүс бид үргэлж хөдөлгөөнд оршиж, үргэлж тэмцэж, үргэлж хөгжих юм болов уу.
тэдний буюу мундаг, мөртэй хүмүүсийн тухай бичихээр өөр нэг бодол орж ирэх нь тэд өөрсдийн хязгаартай байгаад, түүнийгээ давахын тулд явсаар хөгжиж, хөгжсөнөөр өөр өөрсдийн, хувь хувийн мөрөө, зарим нь улс гүрний хэмжээнд үлдээж чадсан юм бол бид, өнөөгийн залуус бид яагаад бас тэгж болохгүй гэж? гэсэн барьцах гэх үү тийм сэдэл төрөх.
учир нь бидэнд ч бас өөрсдийн хязгаар байна.
бид 13-р зуун гээд л мэдсэн, мэдээгүй бүгд ярьдаг, бахархадаг, цээжээ дэлддэг. тэгвэл бидний өвөг дээдсийн үед ч бас өөрсдийнх нь хязгаар байсан. тэдэнд өнөөгийнх шиг хурдан машин, онгоц, утсан харилцаа, интернэт, блог гээд байсан уу? үгүй л байх, тэгсэн хэдий ч хурдан шуурхай харилцах шаардлага бидний үе шиг байсан уу гэвэл байж л байсан. эдгээр нь тэдний хувьд хязгаар болж, тэднийг хязгаарлаж байсан, гэтэл тэд маань Өртөө гэдгийг байгуулж, өнөөгийн бидний үед хурдан шуурхай мэдээлэл солилцох, түгээх нь хязгаар биш боломж болж хувирсан байна.
тэгвэл бидний үед хичнээн уулын чинээ бурууг үйлдсэн нэгнийг шууд гэсгээгээд, толгойг нь авч болох уу гэвэл үгүй л байх. бидний үеийн хязгаар нь энэ байхад үүнийг давах нь энгийн ойлгогдохуйц, хамгийн гол нь шударга тоглоомын дүрэм, өнөөгийн хэлээр хууль байхад л бид хязгаараа давах нь байна.
гэтэл бид өөрсдөө олон зуун хууль гээчийг батлуулчихаад, тэдний хоорондын уялдааг орхигдуулснаар өнөө хязгаарыг давахаар сэдэгдсэн зүйл маань эсрэгээрээ бидэнд хязгаар болсон юм биш байгаа гэж бодох.
өөрийн үеийн хязгаарыг давж, үүнийгээ боломж болгож, өөрсдөө хөгжингөө үргэлжлэл, үр удамдаа үлдээх нь алив зүйлд мөр үлдээхийн гол санаа юм биш байгаа гэж бодох.
өөрөөрөө бодохоор үнэн ч юм шиг ккк. би лав улаач болоогүй, Буурлуудын шахаа зэргийг үзээгүй, ажил төрөл урьдын адил бүтэмжтэй, мөнгө төгрөгөөр дутагдаагүй байсан бол, өөрөөр хэлбэл, надад хязгаар бага байсан бол өнөөгийнх шиг ингэж үгийг үргэлжлүүлж бодоод, өөртөө ч юм шиг, хүнд ч юм шиг бичээд суухгүй л байсан байх.
тэгэхээр хязгаартай байхын давуу тал нь хөгжих бололцоо юм байна гэж ойлгов. хязгаарыг давж сураад, өрөөлд болон өөртөө боломж болгож хувиргах нь энэ замбад өнхөрч яваагийн маань нэгэн мөр юм байна, мөр үлдээх гол утга юм байна гэж бодов.
харин сурахын тулд зорилгодоо үнэнч байх, түүндээ хүрнэ гэсэн гуйвшгүй итгэлтэй байж хэвшил болгох юм болов уу гэж таамаглах.
хязгаар гээд л бичээд байсан чинь өнөө үг маань хазаар гэдэгтэй адилхан сонсогдоод ч байх шиг. хазаартай морь гээд бодохоор хэм хэмжээгээ мэдэх учиртай нэгэн, мэдэхгүй бол морьтон нь хазаарлах юм шиг санагдаад, бас тиймэрхүү бодол ороод ирэх юм.
хазаартай морин гэж хаана бичигдсэн байдаг билээ дээ, хувь хувьдаа өөрсдөө хайхаас ккк.
бидний монголчууд дор бүрнээ өөрсдийн хязгаараа таниад, түүнийгээ давах сэтгэлийг, хатыг өөртөө бий болгоод, даваад, сураад явчихвал, хязгаарууд ч байнга шинэчлэгдэх байх, тэр хэрээр хувь хүн нь ч, улс орон нь ч хөгжих юм болов уу гэж бодох.
тэгэхээр өдөр хоногууд урссаар, өөрсдөө бид элэгдсээр гэхгүйгээр
өдөр хоногууд урссаар
өөрсдөө бид зүлгэгдсээр
өөрсдийн хязгаараа мэдсээр
өнгийн босон давсаар
бодол юу тэлэгдсээр
босго юу өндөрссөөр
бяцхан хат суусаар
булгих зүрх мэдэрсээр л явна гэж бодож, хэлж байхаас.
өнгөрч буй долоо хоногт нэг үгийг Дээдсээсээ сонсоод, байнга санаж явмаар санагдаад, утгыг нь бодоод л явах.
"өөрийнхөө хязгаарыг давж сурах" гэж хэлэв.
хүмүүс бид өөрсдийгөө таних гээд байна, өөрсдийгөө олох гээд л байна, өөрийгөө дотогшоо өнгийгөөд л байна гээд яваад байсан, мань мэт нь тэрийгээ бас хийж байна, хайж байна гээд байсан чинь яг яах гээд өөртэйгээ ажиллаад байсныгаа миний хувьд лав бүрэн ойлгоогүй л явж. өөрийгөө олохоор л мундаг болчих юм байна, өөрийгөө танихаар л ертөнцийг ойлгочих юм байна гээд мань мэт нь бага зэрэг хөөргөн гэмээр бодлыг тээж явсан юм биш байгаа даа гэж бодов.
өөртэйгээ үргэлж ажиллах уг үндэс нь ердөө л дээрх юм байна гэж бодох болов. ердөө л өөрийнхөө хязгаарыг мэдэх, мэдсэнээрээ давахыг эрмэлзэх, хичээх, сурах, хязгаараа давж чадсанаараа цаашид хөгжих юм байна.
энэ өнцгөөс харахаар мундаг, сүрхий хүмүүс, эрдэмтэй, оюунтай улсууд яагаад тийм даруу, төлөв байсныг нь одоо л ойлгох гээд байх шиг.
тэд ердөө л өөрсдийнхөө хязгаарыг мэддэг байж, юуг, хаана хүртэл нь, хэрхэн хийхээ мэддэг, юуг тухайн цаг мөчид дийлэхгүй байгаагаа таньдаг, өөрийнхөө чадварыг бодитоор үнэлж чаддаг л байж. тиймээс тэд өөрсдийн хязгаараа мэдэх тул, үүнийгээ давж чадвал цаашид хөгжих тул түүндээ тааруулж дараагийн даваандаа бэлдэж, тоглоомоор бол дараагийн үедээ бэлддэг байсан юм болов уу.
тэд бас өөрсдөө хязгаартай гэдгээ мэддэг байсан тул, хязгаарын гадна өөр зүйл байдаг гэдгийг мэддэг байсан тул, өөрөөс нь илүү өргөн хязгаартай нэгэн байдгийг мэдэх тул өөрсдийгөө дарж, даруу гэх үү, дөлгөөн гэх үү байсан юм байна гэж гаргалгаа шахуу зүйл бодов.
нэг удаа л өөрийнхөө хязгаарыг мэдчихээд орхих биш, үргэлж өөрийнхөө хязгаарыг шинэчилж, түүнийгээ тэлж яваад байвал хүмүүс бид үргэлж хөдөлгөөнд оршиж, үргэлж тэмцэж, үргэлж хөгжих юм болов уу.
тэдний буюу мундаг, мөртэй хүмүүсийн тухай бичихээр өөр нэг бодол орж ирэх нь тэд өөрсдийн хязгаартай байгаад, түүнийгээ давахын тулд явсаар хөгжиж, хөгжсөнөөр өөр өөрсдийн, хувь хувийн мөрөө, зарим нь улс гүрний хэмжээнд үлдээж чадсан юм бол бид, өнөөгийн залуус бид яагаад бас тэгж болохгүй гэж? гэсэн барьцах гэх үү тийм сэдэл төрөх.
учир нь бидэнд ч бас өөрсдийн хязгаар байна.
бид 13-р зуун гээд л мэдсэн, мэдээгүй бүгд ярьдаг, бахархадаг, цээжээ дэлддэг. тэгвэл бидний өвөг дээдсийн үед ч бас өөрсдийнх нь хязгаар байсан. тэдэнд өнөөгийнх шиг хурдан машин, онгоц, утсан харилцаа, интернэт, блог гээд байсан уу? үгүй л байх, тэгсэн хэдий ч хурдан шуурхай харилцах шаардлага бидний үе шиг байсан уу гэвэл байж л байсан. эдгээр нь тэдний хувьд хязгаар болж, тэднийг хязгаарлаж байсан, гэтэл тэд маань Өртөө гэдгийг байгуулж, өнөөгийн бидний үед хурдан шуурхай мэдээлэл солилцох, түгээх нь хязгаар биш боломж болж хувирсан байна.
тэгвэл бидний үед хичнээн уулын чинээ бурууг үйлдсэн нэгнийг шууд гэсгээгээд, толгойг нь авч болох уу гэвэл үгүй л байх. бидний үеийн хязгаар нь энэ байхад үүнийг давах нь энгийн ойлгогдохуйц, хамгийн гол нь шударга тоглоомын дүрэм, өнөөгийн хэлээр хууль байхад л бид хязгаараа давах нь байна.
гэтэл бид өөрсдөө олон зуун хууль гээчийг батлуулчихаад, тэдний хоорондын уялдааг орхигдуулснаар өнөө хязгаарыг давахаар сэдэгдсэн зүйл маань эсрэгээрээ бидэнд хязгаар болсон юм биш байгаа гэж бодох.
өөрийн үеийн хязгаарыг давж, үүнийгээ боломж болгож, өөрсдөө хөгжингөө үргэлжлэл, үр удамдаа үлдээх нь алив зүйлд мөр үлдээхийн гол санаа юм биш байгаа гэж бодох.
өөрөөрөө бодохоор үнэн ч юм шиг ккк. би лав улаач болоогүй, Буурлуудын шахаа зэргийг үзээгүй, ажил төрөл урьдын адил бүтэмжтэй, мөнгө төгрөгөөр дутагдаагүй байсан бол, өөрөөр хэлбэл, надад хязгаар бага байсан бол өнөөгийнх шиг ингэж үгийг үргэлжлүүлж бодоод, өөртөө ч юм шиг, хүнд ч юм шиг бичээд суухгүй л байсан байх.
тэгэхээр хязгаартай байхын давуу тал нь хөгжих бололцоо юм байна гэж ойлгов. хязгаарыг давж сураад, өрөөлд болон өөртөө боломж болгож хувиргах нь энэ замбад өнхөрч яваагийн маань нэгэн мөр юм байна, мөр үлдээх гол утга юм байна гэж бодов.
харин сурахын тулд зорилгодоо үнэнч байх, түүндээ хүрнэ гэсэн гуйвшгүй итгэлтэй байж хэвшил болгох юм болов уу гэж таамаглах.
хязгаар гээд л бичээд байсан чинь өнөө үг маань хазаар гэдэгтэй адилхан сонсогдоод ч байх шиг. хазаартай морь гээд бодохоор хэм хэмжээгээ мэдэх учиртай нэгэн, мэдэхгүй бол морьтон нь хазаарлах юм шиг санагдаад, бас тиймэрхүү бодол ороод ирэх юм.
хазаартай морин гэж хаана бичигдсэн байдаг билээ дээ, хувь хувьдаа өөрсдөө хайхаас ккк.
бидний монголчууд дор бүрнээ өөрсдийн хязгаараа таниад, түүнийгээ давах сэтгэлийг, хатыг өөртөө бий болгоод, даваад, сураад явчихвал, хязгаарууд ч байнга шинэчлэгдэх байх, тэр хэрээр хувь хүн нь ч, улс орон нь ч хөгжих юм болов уу гэж бодох.
тэгэхээр өдөр хоногууд урссаар, өөрсдөө бид элэгдсээр гэхгүйгээр
өдөр хоногууд урссаар
өөрсдөө бид зүлгэгдсээр
өөрсдийн хязгаараа мэдсээр
өнгийн босон давсаар
бодол юу тэлэгдсээр
босго юу өндөрссөөр
бяцхан хат суусаар
булгих зүрх мэдэрсээр л явна гэж бодож, хэлж байхаас.
Saturday, March 1, 2014
даах л юм сан даа
...дараад байхад өндийгөөд байвал үнэлж, өргөж чадна
дараагүй байхад дорой байгаад байвал далдруулж бас чадна...
за ийм үг Буурлуудын амнаас сонслоо. нээрээ тийм дээ гэж бодов.
сүүлийн хэдэн сард замбын амьдрал маань хэцүүдэж, ажил төрөлгүй болж, гэр бүлийн уур амьсгал эвгүйтэж, гэрийн мухар сахиж байгаа мэт сэтгэгдэл төрөөд, сэтгэл санаа хямраад, ер нь жаахан тиймэрхүү л байна. тэгтэл Буурлууд ийм үг хэлэв.
бодлоо, нээрээ би чинь дараагүй байхад нь дорой явж байж, одоогийн ийм байдалд хүрсэн юм биш биз дээ? ийм байдалд хүрсэн шалтгаан маань юу билээ? хэн нэгнийг, алив зүйлийг буруутгамаар бол хэнийг, юуг буруутгах билээ гээд л.
хариултыг нь холоос хайх хэрэггүй, ердөө л миний дотор, өөрөөр хэлбэл би өөрөө аж. өөрөөсөө л болж замбын амьдрал маань ийм болж, өөрөөсөө л болж ижил тэгш авч явах ёстой зүйлсийг дэнсний нэг талыг нь ихдүүлснээс болж нөгөө талаа унагааж орхисон аж.
амьдрал биднийг авч эргэлдэж буй цаг хугацааны урсгал юм бол энэ урсгалын дагуу юугаа, хэн гэдгээ мэдэхгүй хөвөх үү, эсвэл хэн гэдгээ мэдэхийн тулд, мэдсэнээрээ энд ямар мөр үлдээх вэ гэдгээ хайж, түүнийхээ төлөө тэмцэж явах уу гэдгээ би, бид л өөрсдөө шийдэх, шийдэхийн тулд сонгодог аж.
Монгол хүн гэдэг яснаасаа, цуснаасаа, амьдарч буй орчноосоо, эргэх 4 улирлаасаа болоод ч юм уу, ер нь төрөлхийн эрэмгий байдаг, тийм байх учигтай аж. тэгээд л Буурлууд бас улаачдаа
энэрэл хайраар
эр зоригоор
далай мэт тэвчээрээр
дайнч тэмцэгч чанараар дүүрэн яваарай
гэж хэлээ биз.
эхлэсэн юм, тоотой хязгаартай юм дуусч таарна. миний хувьд ч дууслаа, гэхдээ энэ бүхэн алив зүйлийн төгсгөл биш, харин их зүйлд оролцохын тулд, өөрийн биеэ танихын эхлэл байсан юм болов уу, өдийг хүртэл алхсан алхааны, итгэсэн итгэлийн шалгуур байсан юм болов уу. давхар өчүүхэн улаачаа хүмүүжүүлэхийг хүсч, хэлэх үедээ хэлж, зандчих үедээ зандчиж, хийхгүй бол зөрүүлж өөр зүйлээр барьцаалах мэтээр харилцсан аж, тэгэхийн тулд л Тэднээс маань ямар их тэвчээр, өөрийн араншингаа дарах ухаан, үйлэндээ тааруулж өөрийгөө засах сэтгэл гараа вэ гэж бодмоор. ингэж хэлэхийн учир нь өөрсдийг нь тоодоггүй мэт, золгодоггүй, заларснаас нь хойш ганц, 2 л золгосон үрийгээ ирэхэд нь өөрийн аашаа даран байж, түүнийг л ухааруулахын тулд 3 дуу дуулж өгөхийг нь хараад өчүүхэн улаач нь гайхаж, тэднийгээ өрөвдөх шиг. би Буурлуудын оронд байсан бол харин ч нэг ирсэн дээр нь гээд аашаа гаргаж, хорон үгээр шордох байсан даа ккк. дуу, хөгжим хүмүүст таашаал өгөхийн тулд биш, харин өөрөө, өөрийгөө олоход нь туслах гэж, түүнд нь хөглөх гэж байдаг гэж Жанцанноров гуайн нэвтрүүлэгт оролцохдоо хэлсэнтэй нь таараад байх шиг.
энэ л замбад амьдарч байгаа, үгүй ядахдаа амьдрахын тулд хичээж байгаа, хүсэж байгаа хүмүүс бид, би ч бас, өнөөдөр алдар гавьяатай яваад, өнгө мөнгөтэй яваад, эрх мэдэлтэй яваад, маргааш тэгтэл түүнийг дурсах хүн үгүй бол, дурсагдахаар мөр үлдээгээгүй бол эмгэнэлтэй юм гэж бодогдох болов. хийж байгаа үйлийнх нь мөр гүн, он цагийн шуурганд арилахааргүй гүн байж л, тэр мөр нь энгийн нэг цээжээ дэлдсэн хийрхэл биш, эсвэл цэцэн үгсийн цуглуулга биш, өрөөлд тустай, ухаанд нь, явдалд нь, хэрэглээнд нь, ахуйд нь нэмэр болох зүйл байгаасай гэж хүсэх. мэдээж өнгөтэй, өөдтэй яваа хүмүүсийг үгүйсгэх гэсэнгүй, тэд ухаантай учраас тийм яваа, тэднийг магтууштай, гагц тэд түүнийгээ ямар замаар, ямар үйл үйлдэж, ямар мөр ардаа үйлдэж бүтээгээ вэ гэдгийг нь харж байж үнэхээр ухаантай нэгэн үү, эсвэл гэдгийг харах хэрэгтэй болов уу.
миний гэр бүлийн үргэлжлэл болсон, эцэг миний ясны үргэлжлэл, эх болсон ханийн минь цусны үргэлжлэл амьдрах дэлхий юм байна, түүнийг нь цэвэр устай нь, цэнгэг агаартай нь үлдээх, түүний тулд бид амьдрах хэрэгтэй гэж бодох. мэдээж тэглээ гээд хүн л юм болсон хойно, идэж ууж, өмсөж зүүж, хэрэглэж л таарна, түүнийг үгүйсгэсэнгүй. гэхдээ хэрэглэхийн тулд бодох хэрэгтэй, юуг өрөөлийг, өлгий нутгаа хорлохгүйгээр, зохицож хэрэглэж болох вэ гэдгээ бодох хэрэгтэй аж. бодсоноо өөрийн биеэр үйлдэж, болно гэдгийг нь өрөөлд харуулах, батлах хэрэгтэй аж. хүмүүс бид хэдий насанд хүрсэн, алив зүйлийн учрыг тунгааж дийлдэг гэж боддог ч, нөгөө л бяцхан балчир байсан шигээ, болно гэдгийг харж байж л, дуурайдаг зан маань бидэнд оршсоор байдаг юм шиг. өөр бусад зохицож амьдарч болдог гэдгийг, өөр бусад бүтээж болно гэдгийг, өөр бусад үлгэрлэж үзүүлж байвал л түүнд нь итгэж, түүнийг нь дагах гэдэг үзэл маань лав л миний хувьд байсаар байна. энд улаач хүмүүсийн нэг давуу тал байх шиг. юу вэ гэвэл Буурлууд нь болно гэдгийг нь батлаад, чиглүүлээд өгдөг, хэрэв түүнийг нь маниас илүү ухаантай улаач, ухаант нэгэн байвал чиглүүлснийг нь замбад, өөрийн ухаанаар, биеэр үйлдээд яваад байх боломж нь байна. тэгж гэмээ нь Бууралтайгаа нэгэн цул болж, тэгж гэмээ нь бусдад болдог гэдгийг өөрөөрөө үлгэрлэх биз.
аавын хүү үг даах
агтны хүү эдэлгээ даах
арвайн гурил ус даах
бодохоор сонин юм шүү. үг гэдэг амнаас гарах хий, авиа төдий байж, яахаараа даагдахгүй тийм жинтэй, хүнд юм бол гэж мань мэт нь бодно ккк. би чинь авиа төдийхнийг байтугай 40-н бидон дүүрэн усыг даадаг гээд л онгирно доо би лав ккк. гэтэл үг гэдэг өөрөө утга гэдэг жинтэй, утга гэдэг нь тунгааж бодох гэсэн дамжлагатай, тунгааснаа үйлд гэсэн албатай авиа юм шиг. үг гэдэг ямар ч үг байж болох, сайн, муу, магтсан, муучилсан, хорлосон, сонжсон, газрын гаваар ортол нь муулсан нь ч бий байх, Тэнгэрийн хаяа хүртэл өргөсөн нь бий байх, эд бүгдийг даахын тулд үг сонсож байгаа нэгний сэтгэл нь энэ бүгдийг багтаах уужим байх хэрэгтэй болов уу, тэгээд л эртнээс өвгөд маань, ухаантнууд маань уужуу тайван бай гэж хэлээд байсан болов уу. миний хувьд өөрөө тийм уужим сэтгэлтэй нэгэн биш, хэдэн үгэнд өрвийдөг, хэнхдэг цээжээ дэлддэг, хорон үгэнд дургүйцдэг, ойр дотныхныхоо үгэнд хэнээс ч илүү эмзэглэдэг, тийм л нэгэн. гэхдээ үүнийгээ мэднэ гэдэг, сэтгэлээ уужим байлгах гэж хичээхийн эхлэл нь юм болов уу гэж бодох юм даа.
ингээд бодохоор өрөөлийн үгийг ч тэр, өөрийн үйлийг ч тэр дааж л явах сан, дааснаараа дараа нь үлдэх мөртэй л явах сан даа.
ингээд бодохоор өрөөлийн үгийг ч тэр, өөрийн үйлийг ч тэр дааж л явах сан, дааснаараа дараа нь үлдэх мөртэй л явах сан даа.
Wednesday, January 1, 2014
дэмийг дамнуулав
Буй бүхний эхлэл бодол гэж олонтоо хэлсэн
Бодолдоо үнэмшиж
Бодлоороо жигүүрлэж
Бодлоороо жолоодуулж
Бодлоороо зоригжиж явбал бүтэхгүй зүйл гэж үгүй
Бодлоороо сэтгэл гаргаад
Бодлоороо сэтгэлээ тэтгээд өгвөл
Бодолдоо өрөөлийг дэмнэхийг хүсвэл
Үүндээ бат итгэвэл
Алдаараа үйлдэх нь алга хөрвүүлэхийн дайтай хялбар
Дэмнэх гэхээр заавал
Өөрт илүүдсэнээ өрөөлд өгөхийг хэлэх биш
Үгээгүйг өөрийн чадлаар дарах биш
Дэмнэх гэдэг
Өөрөөр нь үйлдүүлэн байж
Өөрийн оюунд нь гэгээ татуулахыг
Алдаар нь ажиллуулан байж
Авхаалж самбааг нь нэмэхийг
Өөрийн алдаар үлгэрлэн байж
Үүнийг хийж болно гэж харуулахыг
Өчүүхэн сэтгэлээ тэлэн байж
Өндөр уулын оройг ажуулахыг
Дэнс юуг ялгадаг сэтгэлийг
Дэлбээ юуг үүсгэдэг ишийг
Баясал юуг төрүүлдэг инээдийг
Бахархал юуг гаргадаг зоригийг
Угийг нь услахыг хэлдэг юм
Учгийг нь хөвөхийг хэлдэг юм
Түүнээс биш
Дэмнэж байна гэж
Дэлбээг нь услаад ишийг нь хатаахын нэр биш
Дэндүү эрхлүүлж залхуу болгохын нэр биш
Даврааж үргэлж аманд нь хийхийн нэр биш
Дандаа энхрийлж тэргүүнийг нь илэхийн нэр биш
Дэмнүүлж байгаа нэгэн ч гэсэн
Дэмнээд байгаа сэтгэлийг нь ухах мэлмийтэй байх хэрэгтэй
Учгийг нь ялгах бодолтой байх хэрэгтэй
Төлөөсгүй өгснийг нь үргэлж санадаг байх хэрэгтэй
Түүнийх нь оронд эргүүлж шагнадаг байх хэрэгтэй
Үйл юундаа түүнийг нь шингээдэг байх хэрэгтэй
Үүнээс чухал нь дэмийг өөртөө, алддаа биежүүлдэг байх
хэрэгтэй
Заасан чигийг нь дагадаг ухаантай байх хэрэгтэй
Зассан замаар нь гүйдэг итгэлтэй байх хэрэгтэй
Тулгарах бартааг багасгасанд үнэмшилтэй байх хэрэгтэй
Туучих шалбаагийг ширгээсэнд эргэлзэхгүй байх хэрэгтэй
Тэгэмгүй бол дэмнүүлэх хэрэг юун
Хэн хэндээ хүртээлгүй
Хэн хэнээ танилгүй холхон шиг
Хаяа хаяагаараа нийлэлгүй
Харц харцаараа тулалгүй
Алсуур шиг амь юугаа арчланхан
Ааш юугаан дэлгэрүүлэнхэн явбал таарна
Дэмнэх сэтгэл байгаад байхад
Дэмнүүлэх итгэл үгүй бол
Худал сэжгээр дүүрсэн сэтгэлтэй бол
Хуурамч үнэнийг дэнслэх чадалгүй бол
Хохь нь гэж түүнийг хэлдэг юм
Хохимой чинь хэрэггүйн илрэл юм
Өмнөөс нь хийхийг биш
Өөрөөр нь үйлдүүлэх, үйлдэхэд нь түшихийг
Өөрт нь бэлэн өгөхийг биш, үйлдэх чадварыг үзүүлэхийг
Уран үгээр мялаахыг биш
Учиг юуг үлгэрлэхийг
Усан нулимсаар өрөвдөхийг биш
Угтаад хамтдаа зүтгэхийн нэрийг л дэмнэх гээд байна
Тийм үйлийг л дэм
Түүнийг оройдоо дээдлэж
Алдаараа түгээж
Амьсгалаараа мэдэрч
Алхаагаараа цацрааж
Алгаараа энэрч
Амиараа хааж
Өрөөлийн төлөө сэтгэлээ чилээж
Өөрийн үйлийг алдалгүй алхаж
Тохирох нэгэнд нь таарах түлхүүрийг нь
Таарамгүй нэгний өнцгийг нь тайран байдгийг нь дэмч гэх
байх даа
гэснийг дамнуулав хэхэ.
Saturday, December 14, 2013
та юу ҮРЖҮҮЛЖ БАЙНА вэ?
мань мэт шиг залхуу хүмүүс нь судар, номоо уншихгүй л яваад байгаа байх, тэгтэл нөгөө залхуу улаач судар барьж аваад, хальт нэг хэсэг харав.
өмнө нь 73 суу ухаан гэж сонсож, уншиж байсан, түүнийгээ судраас хайхаар болов. гэтэл:
... МНТ-д 73 агтас ииар ииан гэсэн хэллэг байдаг ... Ард түмэн үүнийг тайлахдаа "ЦОО Бай" /цовоо/ цагаан унага нь Цоо мөрт найман хөлтэй, Цоо ур Айий /цуурай/ есөн ижилтэй, Эр КҮ мөр ГҮН эзэнтэй гэсэн нууц түлхүүр үг бөгөөд ИЭ буюу ТНГР хэмээх үйлс түүнийг удирддаг БӨӨ тархиа хэлж байгаа юм. Ардын энэ тайлга нь "Улсаа өмөөрөн босоо оршихуйн есөн ухаанаа Улс ГЭР-хээ хана хийж, урган тэсэн магад гарахуйн оюуны найман сан /ЧУЭН/-гаараа унь хийж, Бай Ур дү тү ЧУ ГҮН ОГОУУЛ ЗӨН-гөөр тооно хийж" гэж хэлж ТНГР-ийн БӨӨ тархиа тайлж байгаатай яг таарч байгаа юм...
гэсэн хэсэг байв. за тэгвэл энэ 73 ухаан гэдэг чинь ямар олон юм, ийм олон ухаан байна гэж үү гээд бодож байтал 10 жилд хэдэн тоонд төөрдөг байсан зангаараа нөгөө 73-ыг: 73=9*8+1 гээд задлаад бодоход заларсан Онгод ихэд баясав. тэгвэл энэ чинь улсаа өмөөрөх 9 ухаанаа, оюуны найман сангаараа үржүүлээд, түүнийгээ тархиараа удирдаад явахыгаа л 73 суу ухаан гээд байгаан байна даа гээд улаач нь баясав.
тэгвэл энэ үржүүлэх, судар дээр байгаа тоонуудыг задлах нь судрыг ойлгох, үгний цаадах үг, түүний цаадах утгыг тайлахад нэмэртэй, нэг оньс нь юм байна гэж ойлгов. учир нь 90 бүтээвэр гэдгийг бас л 18 үржих нь 5 зүйл гээд бэлэн хэлчихсэн байдаг, бас үржихүйн сурлага гээд бэлэн бичээд орхичихсон байх юм.
тэгвэл үржүүлэх, үржвэр гэж юу вэ гэдэг их сонин санагдав. судар дээр ч тэр үржүхүйн хүрдээр гээд байдаг, амьдрал дээр ч тэр үржүүлэх, үржих гэхээр алив зүйлийг олшруулах, алив зүйлийн эх үүсвэр болж байдаг нь харагддаг.
цааш нь бодоод байхаар энэ үржүүлэх үнэхээр сонирхолтой болоод байв. учир нь би хэн нэгэнтэй ярих, түүнтэй ойлголцоно гэдэг өөрийн дотроо бодож байгаагаа үржих нь байна, хэрвээ бодлоо бүхэл 1-ээр үржүүлж чадвал цаад хүндээ өөрийгөө бүрэн ойлгуулна, үржвэр бүтэн байх нь, хэлэх гэсэн санаагаа бүтэн сонордуулна, хэрвээ бодлоо 0.5-аар үржүүлчихвэл ойлголцол тал болох нь.
эх амьтан үржвэл өөрийн удмаа гаргана, энэ замбад нэг амь нэмнэ, энэ өнцгөөс нь харвал үржих гэдэг алив зүйлийн эх үүсвэр байх нь.
тэгэхээр би эр амьтан хэдий ч бас эх болж болох нь, гэхдээ махан биеийн эх биш, харин бодол, санаа, үзэл, өөрийн үлгэрлэхийн эх болох боломж нээлттэй юм байна.
эх нь сээр алаг бол хүү нь шийр алаг гэж үг байдаг. энэ үг энд ярьж байгаа үржүүлэхтэй ихэд холбоотой юм байна, учир нь гэр бүлийн орчиндоо бид үр хүүхдээ хүмүүн болгож үржүүлдэг, гэтэл тэд маань бидний тэдэнд өөрийн биеэрээ үржүүлэн хүргэж байгааг дуурайж, түүнийг дагаж үйлдэх байдлаар хүмүүн болох нь, тэгвэл бид сайныг үлгэрлээд байвал нөгөө үр хүүхэд маань нэмэхээр, эерэгээр үржигдэх нь, саарыг, мууг үлгэрлээд байвал үржигдэхүүн болох үр хүүхэд маань хасах, сөрөг нэгэн болох нь.
бид биеийг нь төрүүлэхээс, ухааныг нь төрүүлэхгүй гээд бидний эцэг эх ярьдаг санагдаж байна, гэхдээ одоо ингээд бодохоор энэ бас л нэг утгыг нь мушгисан, учгийг нь дарсан үг байж магад гэж хардах сэдэл төрөв. бид өөрсдөө үр хүүхдийнхээ буюу үржигдэхүүнийхээ эерэг, эсвэл сөрөг байхыг өөрсдөө үржиж, өөрсдөө эхийг нь тавьж харуулдаг байх нь.
энэ утасны үзүүрийг дагавал нэг хүмүүн, нэг гэр бүлийг үржүүлэх нь, нэг гэр бүл нэг отгийг үржүүлэх нь, нэг отог нэг аймгийг үржүүлэх нь, нэг аймаг нэг улсыг үржүүлэх нь, нэг улс энэ дэлхийг үржүүлэх юм байна.
нөгөө төрийн төлөө оготно боож үхэх гээд яах гээд байгаа юм, яршиг цаашаа гэдэг нь биднийг эерэгээр үржихээс эмээсэн, бас л мушгисан новшийн хэлц байх нь, харин ч боож үхэхгүйгээр, эх үүсвэр болоод үлгэрлэн үржих учиртай юм байна.
нээрээ ийм энгийн гэж санасангүй, судар дээрх зүйлийг энгийн амьдралтай холбож ухвал илүүтэй тайлна гэж байсан, тэр нь ийм л бололтой.
тэгвэл яагаад өнөөгийн бид энэ судрын үгэн доторх үг, түүний доторх утгыг тайлах гэж ингэтлээ мангартаж, ингэтлээ удаж байна вэ?
учир нь гэвэл судар бичигдэх тухайн үед бүгд, энгийн нэгэн ч хүртэл юуг зөв, юуг бурууг мэддэг, түүгээрээ эргэн тойрноо үржүүлж чаддаг байсан тул, тийм ч учраас энгийн амьдрал дээр тэр нь ил, бусдаасаа илүү ажигч, хичээнгүй, ухаант нэгэн нь ажаад бичих боломжтой байж, харин бидний үед, өнөөгийн нийгэмд үржигдэхүүн нь дандаа сөрөг зүйлс, тийм учраас энгийн амьдралаа ажаад энэ судрыг тайлах гэдэг нь зоосыг сүлдэн талаас нь биш, тоон талаас нь харж байгаатай адил, цаад талыг нь, цаад утгыг нь харахгүй байгаад байгаа юм байна. судар дээр байдаг 16 нийгэм зэргийг гүйлгээд харсан хүн бүхэн бусад хэсгээс илүүтэй ойлгоод байдаг, тэр хэсэг бидэнд их ойрхон байгаад байдаг, учир нь гэвэл түүнийг бид өдөр тутам, амьдрал дээрээ хардаг тул ойлгомжтой байдаг юм байна.
бас нэг учир нь судрыг тайлж, хэрэгжүүлснээр бид зөв, зохистой, эерэг, байгальдаа ээлтэй нийхэмийг байгуулах, гэтэл бид өөрсдөө сөрөг үржигдэхүүн тул эерэг зүйлийг харах ухаан гэх үү, мэлмий гэх үү тэр нь дутаад байх шиг, тиймээс л Онгодууд, Буурлууд бууж, өөрсдийн бичсэн, бүтээсэн судраа өөрсдөө тайлж байх, учир нь тэд амьд ахуйдаа байгальтайгаа зөвөөр зохицож амьдарч чаддаг нийхэмд амьдарч байсан, тиймээс л тэдэнд судар тайлах их амар байх шиг, тэдэнд атаархав ккк.
тэд маань амьдарч ахуй үедээ ухааны ихээр, илдийн хурцаар, хүлгийн хурднаар, биеийн хатаар махан биеэрээ нэг газраас нөгөөд шилжиж, үрждэг байсан байх нь, яагаад зарим улс, хотууд тухайн үеийн Монголчуудад маань шууд бууж өгөөд, дагаар ороод байсан бэ? айж эмээсэндээ юу? үгүй л байх, учир нь дагаар орсон улсууд манайхны цэргүүдээс хүн хүчээр илүү байсан, тэгвэл миний бодлоор гол учир нь тэд маань эерэг үржигдэхүүнүүд байсан тул, дагаар орогсод нь тэдэнтэй маань нэгдэж өөрсдөө ч бас эерэг үржигдэхүүн болохыг ойлгосон, түүнийг нь ойлгуулсан тул байх.
тэгвэл бидний үед бид заавал өөрсдөө махан биеэрээ, ядран байж үржих хэрэг алга, бидэнд бодол байна уу байна, байхгүй дутаад байгааг маань Буурлууд нөхөж байна, бидэнд хурдан хүлэг болох интернет байна, хурц илд болох үгс байна, тэгэхээр бид хүлгийн хурдаар биш блогын хуудсаар бусдыгаа үржих үүрэгтэй юм байна.
блог хөтлөдөг бусад маань мэддэг байх, өөрийнх нь блогт хандаж байгааг өдөр бүр хардаг байх, хэдэн хүмүүн хандаж байгаа нь өөрийн тань бодол, Буурлуудын тань үзэл тэр хэрээр үржигдэж байна гэсэн үг, тэгэхээр бичихээс өөрийгөө чамлаад хойш суух ч юм уу, эсвэл бяцхан залхуураад арагш тавих ч юм уу, завгүй гээд өөрийгөө өмөөрөх хэрэггүй юм байна, өрөөлийн бодлыг эерэгээр, зөвөөр үржих боломжоосоо өөрөө татгалзаж байна гэсэн үг болох нь.
бидний нийгэм сөрөг үржвэрийн нийлбэр тул, эерэг маань хэсэгхэн л, бяцхан байгаад учир байна. тэр бяцхан гэрлийг эргэн тойрондоо үржүүлэх нь бид өөрсдөө юм байна, энгийн нэг гэр бүлийнхээ дотор ч тэр, эргэн тойрон, нийт дундаа ч тэр бид эерэг бодлыг, эерэг хандлагыг, зөв бодлыг, зөв үзлийг үржүүлэх ёстой, үүрэгтэй юм байна. Гэрлийн өргөө гэдэг нэр маань тэгвэл гэрлийг үржүүлэх үүрэгтэй бүлэг байх нь.
үг амьтай гэдгийг бараг улаач бүхэн, улаач биш энгийн нэгэн ч гадарлах байх, тэгвэл бид бас л бодлоосоо эхтэй, амаараа агаарт цацдаг тэр үгээ хүртэл эерэг байлгаж үржүүлэх үү, сөрөг байлгаж үржүүлэх үү гэдгээ шийдэх боломжтой, сонголттой.
тийм ч учраас Дээдэс цөмийн хаягдал, цөмтэй холбоотой бүхнийг эсэргүүцэж байна гэхгүйгээр эерэгээр дэлхий ээжээ аврая болгож өөрчлүүлсэн байх нь.
тэгвэл бид юуг үржүүлэх ёстой вэ?
уурыг биш уучлалыг
уцаарыг биш ухааныг
унтааг биш сэрүүнийг
уйлахыг биш инээхийг
харыг биш хайрыг
хагацлыг биш учралыг
хатууг биш зөөлнийг
хараалыг биш ерөөлийг
сэжиглэхийг биш сэрэмжийг
сээтэгнэхийг биш ханилахыг
сэрүүн зүүдлэхийг биш биетээр үйлдэхийг
сэмхэн атаархахыг биш илхэн дэмнэхийг
хороохыг биш бүтээхийг
хорлохыг биш эмнэхийг
худлыг биш үнэнийг
хуурмагийг биш бодитыг
залхууг биш замбарааг
залийг биш шударгыг
зандрахыг биш ойлгуулахыг
замбаа эзэгнэхийг биш зохицохыг
...
гэх мэт эерэг зүйлийг үржүүлэх ёстой юм байна, өгөр улаач үүнийг, энэ энгийн зүйлийг ойлгоод ихэд баясав, өрөөлийн бодолд үржвэр болоод хүргэхийн тулд бичив.
өмнө нь 73 суу ухаан гэж сонсож, уншиж байсан, түүнийгээ судраас хайхаар болов. гэтэл:
... МНТ-д 73 агтас ииар ииан гэсэн хэллэг байдаг ... Ард түмэн үүнийг тайлахдаа "ЦОО Бай" /цовоо/ цагаан унага нь Цоо мөрт найман хөлтэй, Цоо ур Айий /цуурай/ есөн ижилтэй, Эр КҮ мөр ГҮН эзэнтэй гэсэн нууц түлхүүр үг бөгөөд ИЭ буюу ТНГР хэмээх үйлс түүнийг удирддаг БӨӨ тархиа хэлж байгаа юм. Ардын энэ тайлга нь "Улсаа өмөөрөн босоо оршихуйн есөн ухаанаа Улс ГЭР-хээ хана хийж, урган тэсэн магад гарахуйн оюуны найман сан /ЧУЭН/-гаараа унь хийж, Бай Ур дү тү ЧУ ГҮН ОГОУУЛ ЗӨН-гөөр тооно хийж" гэж хэлж ТНГР-ийн БӨӨ тархиа тайлж байгаатай яг таарч байгаа юм...
гэсэн хэсэг байв. за тэгвэл энэ 73 ухаан гэдэг чинь ямар олон юм, ийм олон ухаан байна гэж үү гээд бодож байтал 10 жилд хэдэн тоонд төөрдөг байсан зангаараа нөгөө 73-ыг: 73=9*8+1 гээд задлаад бодоход заларсан Онгод ихэд баясав. тэгвэл энэ чинь улсаа өмөөрөх 9 ухаанаа, оюуны найман сангаараа үржүүлээд, түүнийгээ тархиараа удирдаад явахыгаа л 73 суу ухаан гээд байгаан байна даа гээд улаач нь баясав.
тэгвэл энэ үржүүлэх, судар дээр байгаа тоонуудыг задлах нь судрыг ойлгох, үгний цаадах үг, түүний цаадах утгыг тайлахад нэмэртэй, нэг оньс нь юм байна гэж ойлгов. учир нь 90 бүтээвэр гэдгийг бас л 18 үржих нь 5 зүйл гээд бэлэн хэлчихсэн байдаг, бас үржихүйн сурлага гээд бэлэн бичээд орхичихсон байх юм.
тэгвэл үржүүлэх, үржвэр гэж юу вэ гэдэг их сонин санагдав. судар дээр ч тэр үржүхүйн хүрдээр гээд байдаг, амьдрал дээр ч тэр үржүүлэх, үржих гэхээр алив зүйлийг олшруулах, алив зүйлийн эх үүсвэр болж байдаг нь харагддаг.
цааш нь бодоод байхаар энэ үржүүлэх үнэхээр сонирхолтой болоод байв. учир нь би хэн нэгэнтэй ярих, түүнтэй ойлголцоно гэдэг өөрийн дотроо бодож байгаагаа үржих нь байна, хэрвээ бодлоо бүхэл 1-ээр үржүүлж чадвал цаад хүндээ өөрийгөө бүрэн ойлгуулна, үржвэр бүтэн байх нь, хэлэх гэсэн санаагаа бүтэн сонордуулна, хэрвээ бодлоо 0.5-аар үржүүлчихвэл ойлголцол тал болох нь.
эх амьтан үржвэл өөрийн удмаа гаргана, энэ замбад нэг амь нэмнэ, энэ өнцгөөс нь харвал үржих гэдэг алив зүйлийн эх үүсвэр байх нь.
тэгэхээр би эр амьтан хэдий ч бас эх болж болох нь, гэхдээ махан биеийн эх биш, харин бодол, санаа, үзэл, өөрийн үлгэрлэхийн эх болох боломж нээлттэй юм байна.
эх нь сээр алаг бол хүү нь шийр алаг гэж үг байдаг. энэ үг энд ярьж байгаа үржүүлэхтэй ихэд холбоотой юм байна, учир нь гэр бүлийн орчиндоо бид үр хүүхдээ хүмүүн болгож үржүүлдэг, гэтэл тэд маань бидний тэдэнд өөрийн биеэрээ үржүүлэн хүргэж байгааг дуурайж, түүнийг дагаж үйлдэх байдлаар хүмүүн болох нь, тэгвэл бид сайныг үлгэрлээд байвал нөгөө үр хүүхэд маань нэмэхээр, эерэгээр үржигдэх нь, саарыг, мууг үлгэрлээд байвал үржигдэхүүн болох үр хүүхэд маань хасах, сөрөг нэгэн болох нь.
бид биеийг нь төрүүлэхээс, ухааныг нь төрүүлэхгүй гээд бидний эцэг эх ярьдаг санагдаж байна, гэхдээ одоо ингээд бодохоор энэ бас л нэг утгыг нь мушгисан, учгийг нь дарсан үг байж магад гэж хардах сэдэл төрөв. бид өөрсдөө үр хүүхдийнхээ буюу үржигдэхүүнийхээ эерэг, эсвэл сөрөг байхыг өөрсдөө үржиж, өөрсдөө эхийг нь тавьж харуулдаг байх нь.
энэ утасны үзүүрийг дагавал нэг хүмүүн, нэг гэр бүлийг үржүүлэх нь, нэг гэр бүл нэг отгийг үржүүлэх нь, нэг отог нэг аймгийг үржүүлэх нь, нэг аймаг нэг улсыг үржүүлэх нь, нэг улс энэ дэлхийг үржүүлэх юм байна.
нөгөө төрийн төлөө оготно боож үхэх гээд яах гээд байгаа юм, яршиг цаашаа гэдэг нь биднийг эерэгээр үржихээс эмээсэн, бас л мушгисан новшийн хэлц байх нь, харин ч боож үхэхгүйгээр, эх үүсвэр болоод үлгэрлэн үржих учиртай юм байна.
нээрээ ийм энгийн гэж санасангүй, судар дээрх зүйлийг энгийн амьдралтай холбож ухвал илүүтэй тайлна гэж байсан, тэр нь ийм л бололтой.
тэгвэл яагаад өнөөгийн бид энэ судрын үгэн доторх үг, түүний доторх утгыг тайлах гэж ингэтлээ мангартаж, ингэтлээ удаж байна вэ?
учир нь гэвэл судар бичигдэх тухайн үед бүгд, энгийн нэгэн ч хүртэл юуг зөв, юуг бурууг мэддэг, түүгээрээ эргэн тойрноо үржүүлж чаддаг байсан тул, тийм ч учраас энгийн амьдрал дээр тэр нь ил, бусдаасаа илүү ажигч, хичээнгүй, ухаант нэгэн нь ажаад бичих боломжтой байж, харин бидний үед, өнөөгийн нийгэмд үржигдэхүүн нь дандаа сөрөг зүйлс, тийм учраас энгийн амьдралаа ажаад энэ судрыг тайлах гэдэг нь зоосыг сүлдэн талаас нь биш, тоон талаас нь харж байгаатай адил, цаад талыг нь, цаад утгыг нь харахгүй байгаад байгаа юм байна. судар дээр байдаг 16 нийгэм зэргийг гүйлгээд харсан хүн бүхэн бусад хэсгээс илүүтэй ойлгоод байдаг, тэр хэсэг бидэнд их ойрхон байгаад байдаг, учир нь гэвэл түүнийг бид өдөр тутам, амьдрал дээрээ хардаг тул ойлгомжтой байдаг юм байна.
бас нэг учир нь судрыг тайлж, хэрэгжүүлснээр бид зөв, зохистой, эерэг, байгальдаа ээлтэй нийхэмийг байгуулах, гэтэл бид өөрсдөө сөрөг үржигдэхүүн тул эерэг зүйлийг харах ухаан гэх үү, мэлмий гэх үү тэр нь дутаад байх шиг, тиймээс л Онгодууд, Буурлууд бууж, өөрсдийн бичсэн, бүтээсэн судраа өөрсдөө тайлж байх, учир нь тэд амьд ахуйдаа байгальтайгаа зөвөөр зохицож амьдарч чаддаг нийхэмд амьдарч байсан, тиймээс л тэдэнд судар тайлах их амар байх шиг, тэдэнд атаархав ккк.
тэд маань амьдарч ахуй үедээ ухааны ихээр, илдийн хурцаар, хүлгийн хурднаар, биеийн хатаар махан биеэрээ нэг газраас нөгөөд шилжиж, үрждэг байсан байх нь, яагаад зарим улс, хотууд тухайн үеийн Монголчуудад маань шууд бууж өгөөд, дагаар ороод байсан бэ? айж эмээсэндээ юу? үгүй л байх, учир нь дагаар орсон улсууд манайхны цэргүүдээс хүн хүчээр илүү байсан, тэгвэл миний бодлоор гол учир нь тэд маань эерэг үржигдэхүүнүүд байсан тул, дагаар орогсод нь тэдэнтэй маань нэгдэж өөрсдөө ч бас эерэг үржигдэхүүн болохыг ойлгосон, түүнийг нь ойлгуулсан тул байх.
тэгвэл бидний үед бид заавал өөрсдөө махан биеэрээ, ядран байж үржих хэрэг алга, бидэнд бодол байна уу байна, байхгүй дутаад байгааг маань Буурлууд нөхөж байна, бидэнд хурдан хүлэг болох интернет байна, хурц илд болох үгс байна, тэгэхээр бид хүлгийн хурдаар биш блогын хуудсаар бусдыгаа үржих үүрэгтэй юм байна.
блог хөтлөдөг бусад маань мэддэг байх, өөрийнх нь блогт хандаж байгааг өдөр бүр хардаг байх, хэдэн хүмүүн хандаж байгаа нь өөрийн тань бодол, Буурлуудын тань үзэл тэр хэрээр үржигдэж байна гэсэн үг, тэгэхээр бичихээс өөрийгөө чамлаад хойш суух ч юм уу, эсвэл бяцхан залхуураад арагш тавих ч юм уу, завгүй гээд өөрийгөө өмөөрөх хэрэггүй юм байна, өрөөлийн бодлыг эерэгээр, зөвөөр үржих боломжоосоо өөрөө татгалзаж байна гэсэн үг болох нь.
бидний нийгэм сөрөг үржвэрийн нийлбэр тул, эерэг маань хэсэгхэн л, бяцхан байгаад учир байна. тэр бяцхан гэрлийг эргэн тойрондоо үржүүлэх нь бид өөрсдөө юм байна, энгийн нэг гэр бүлийнхээ дотор ч тэр, эргэн тойрон, нийт дундаа ч тэр бид эерэг бодлыг, эерэг хандлагыг, зөв бодлыг, зөв үзлийг үржүүлэх ёстой, үүрэгтэй юм байна. Гэрлийн өргөө гэдэг нэр маань тэгвэл гэрлийг үржүүлэх үүрэгтэй бүлэг байх нь.
үг амьтай гэдгийг бараг улаач бүхэн, улаач биш энгийн нэгэн ч гадарлах байх, тэгвэл бид бас л бодлоосоо эхтэй, амаараа агаарт цацдаг тэр үгээ хүртэл эерэг байлгаж үржүүлэх үү, сөрөг байлгаж үржүүлэх үү гэдгээ шийдэх боломжтой, сонголттой.
тийм ч учраас Дээдэс цөмийн хаягдал, цөмтэй холбоотой бүхнийг эсэргүүцэж байна гэхгүйгээр эерэгээр дэлхий ээжээ аврая болгож өөрчлүүлсэн байх нь.
тэгвэл бид юуг үржүүлэх ёстой вэ?
уурыг биш уучлалыг
уцаарыг биш ухааныг
унтааг биш сэрүүнийг
уйлахыг биш инээхийг
харыг биш хайрыг
хагацлыг биш учралыг
хатууг биш зөөлнийг
хараалыг биш ерөөлийг
сэжиглэхийг биш сэрэмжийг
сээтэгнэхийг биш ханилахыг
сэрүүн зүүдлэхийг биш биетээр үйлдэхийг
сэмхэн атаархахыг биш илхэн дэмнэхийг
хороохыг биш бүтээхийг
хорлохыг биш эмнэхийг
худлыг биш үнэнийг
хуурмагийг биш бодитыг
залхууг биш замбарааг
залийг биш шударгыг
зандрахыг биш ойлгуулахыг
замбаа эзэгнэхийг биш зохицохыг
...
гэх мэт эерэг зүйлийг үржүүлэх ёстой юм байна, өгөр улаач үүнийг, энэ энгийн зүйлийг ойлгоод ихэд баясав, өрөөлийн бодолд үржвэр болоод хүргэхийн тулд бичив.
Monday, December 9, 2013
Тээнэгэлзэх эрдэм?
өнөөдөр нэг зүйлд тээнэгэлзээд, яахаа мэдэхгүй гайхав.
яг Буурлуудаа залахаас өмнө, нэг зүйлд тээнэгэлзээд, тэгээд тээнэгэлзэх гэж юу болохыг асуухаар шийдэв.
Тээнэгэлзэх Эр Дэм: ТӨР-ийн гурван онолоор шүүх Үндэсний ганц ЧУ КУР-тай
тээнэгэлзэх тухай эхлэхийн урьд төр гэдэг үгийг бодохыг шаардав, төр гэхээр төрөх, төрүүлэх, төрмөл, төрөлх, төрлүүд гээд л, анзаараад байхаар ер нь ямар нэг зүйлийг эхлүүлэх ч юм шиг, нэг зүйлтэй аргамжаатай ч юм шиг үг байх юм. эсвэл бүр төрмөл, төрөх, төрсөн болгонд хамаатай ч юм шиг.
энд ТӨР гэж судар дээр байгааг уншиж, тайлахыг оролдоогүй, зөвхөн Буурлаасаа асуусан тээнэгэлзэх эрдмийн хүрээнд хүүрнэхийг анхаарна уу /арьсаа хамгаалах шахуу юм болов ккк/
тэгтэл тээнэгэлзэх эрдмийн төрийн гурван онол гэдэг нь тэгвэл юу вэ гэж асуутал
1. Энэрэн дэмнэх
2. Эерүүлэн эвлүүлэх
3. Залан засах гэж хэлэв.
дараалал нь ийм.
Төр засаг-ийн хувьд алив хүмүүнийг, ард иргэнийг, түмнийг энэрэн дэмнээд байвал, энэрэн дэмнэхийг тулд санал хүсэлтийг нь нухацтай сонсдог байх, тэгсний үндсэн дээр өрөвдөхөөр бол бэрхшээлийг нь арилгаж өгч, сайшаахаар бол өрөөлөөс хамгаалж, олонд мэдүүлэх, гэх мэтээр дэмнэх юм болов уу, энд энэрэн дэмнэх гэсэн болохоос энэрэн өгөх гээгүй нь одоогийн бэлэн мөнгө тараахаас ялгаатайн болов уу, өөрсдөд нь бэлэн зажилсан хоол өгөхгүйгээр, өөрсдөө зажлах зүйлээ олоход нь, олсноо зажилж идэж сурахад нь өөрсдөөр нь үйлдүүлэн байж дэмнэхийг хэлээд байх.
тэгснээ тэднийгээ эерүүлэн эвлүүлэх гээд байдаг, эерүүлэх гэхээр догшин ууртайг нь тайвшруулах, хурц өнцөгтэйг нь мохоох, ааш муутайг нь аашаа дарахад нь, авир ихтэйг нь авираа татахад нь дэм болох юм болов уу, нэгэнт нь өөрсдийг нь гээд өмнө нь энэрээд, дэмнэчихсэн тул нэг үеэ бодвол эерүүлэх гэхэд үгийг нь дагах нь их болоод, цаашлаад бүр өөр өөрсдийн сонирхолоороо ч юм уу, эсвэл төр засаг үүрэг болсон нэгдмэл нэг сонирхолыг төрүүлж чадвал эвлэлдэн нэгдэх замдаа орох биз.
эцэст нь эерсэн, эвлэсэн тэднийг залаад, залангаа засах нь төр засгийн хувьд үүрэг нь, 3-н онол нь гэв. мэдээж төр засаг гэхээр мань мэт нь нөгөө батлан хамгаалахаа яах билээ? эрүүл мэндээ яах билээ гээд л баахан юм асуусан, тэгэхээр өөдөөс эвлэлдээд, нэг, нэлээд зөв зүйл рүү залагдаад явж чадахгүй бол юуных нь батлаад хамгаалах билээ гэж ам асуув. би дуугай болов ккк.
мэдээж төр засгийг хүмүүн бүрдүүлдэг, тэр хүмүүн нь өөрийнхөө жолоог атгасан, өрөөлийг манлайж чаддаг нэгэн байх хэрэгтэй, мөн өрөөлд, өлгий нутагт нь, өөрт нь юу зөв, юу буруу гэдгийг дэнслэж чаддаг нэгэн байх хэрэгтэй гэв.
мөн онол гэдгийг
оновчтойг ол
олсноо олонд түгээ гэсэн байдлаар хэлэв, тэгэхээр онол гэдэг маань өөрөө түгээх үйлээ өөртөө багтаасан утга болох нь.
тэгвэл төр засаг гэдэг маань түмнийг буюу хүмүүнийг засах л асуудал болоод хувирав, түүнээс төр гэхээр ямар нэг данхайсан аппарат биш, зүгээр л үйлчилгээний, энэрэх, дэмнэх, чиглүүлэх, эцэст нь түмнийг залангаа засдаг хүмүүс болох нь. өнөө нийгэмд төр гэхээр л нэг сүртэй хэрнээ тогтсон зүйл үгүй, нэг л ойлгомжгүй байгаад байдаг, гэтэл төр гэдэг бол зүгээр л хүмүүс, өрөөлийг зөв рүү чиглүүлдэг, сайн руу оройлдог, саар нэгнийг засдаг, сайхныг дэмнэдэг хүмүүс аж. тэгээд үргэлжлүүлэн бодохоор төрийн түшээд гэхээр төрийн үйлийг оройлон хийж байгаа нэгэн хүмүүнээ л түших, дэмнэхээ хэлдэг юм болов уу, түүнээс биш өгөр улаачийнх нь бодож байсан шиг төр гээч нэг соёмбо ч юм уу, нэг төрлийн бэлэгдэлийг түших биш ч юм шиг. тэгвэл нөгөө төрийн минь сүлд өршөө гэдгийг төрийг бүрдүүлж байгаа зөвт, зоригт үрс нь түмнээ өршөөхийг хэлж байгаан болов уу, за ингээд бодоод байвал хадуурч мэдэх тул зогслоо ккк.
одоо ингээд харахад бидний өвөг дээдсүүд, олныг оройлж байсан, түмнийг манлайлж байсан, төрийг засаж байсан ухаантнууд маань энэрэнгүй, зөөлөн сэтгэлтэй байсанд нь гайхаад байх зүйлгүй, тийм ч байх ёстой харагдав.
тэгээд ч Буурлууд, Өвгөд бууж ирээд эхлээд үрсээ дэмнээд, бариа засал хийгээд, тэгээд хоорондоо эвтэй байхыг сургаад, мөн ааш авираа зас гээд байдаг нь энэ 3-н дараалалд нийцэх ч юм шиг.
тэгвэл нөгөө тээнэгэлзэх эрдэм маань төр засгийн хувьд биш, энгийн нэг хувь хүмүүний хувьд ямар байх вэ гэж бодохоор:
дээрх 3-ыг /энэрэн дэмнэх, эерүүлэн эвлүүлэх, залан засах/ алддаа хэр шингээснээр нь шүүхийг хэлэх юм болов уу. шүүх гэхээр мэдээж дэнсний асуудал гараад ирнэ, дэнслэхийн тулд эргээд зөв гэж юуг ойлгох, буруу гэж юуг ойлгохоо мэддэг байх хэрэгтэй болно, гэтэл ганц нэг хүмүүн л үүнийг мэддэг байгаад бусад нь мэдэхгүй бол бас л дэмий, зүгээр л нийтээрээ, түмнээрээ зөв гэж юуг ойлгох, буруу гэж юуг ойлгохоо мэддэг болчихвол, заавал хэн нэгнээр шүүлгээд, хэн нэгнийг тээнэгэлзүүлээд байх хэрэггүй, өдөр тутамдаа л ойр дотныхноо, эргэн тойрныхноо хараад, харангаа тээнэгэлзчихвэл овоо цэгцрэх шинжтэй. зөв, бурууг дэнслэхдээ өлгий нутагтаа хэр зохицож байгааг нь, эх дэлхийдээ хэр өгөөжтэй байгаад нь, өдийг болтлоо авснаа хэр эргүүлэн өгч байгаа зэргийг нь харан байж, ажин байж дэнслэх хэрэгтэй гэж өмнө шипи өгч байсан. тийм ч учраас бидний үед хүрч ирсэн, мэдэгдэж байгаа Их Засаг хуулийн нэлээд олон заалт нь байгаль дэлхийтэйгээ хэрхэн харьцах, хэрхэн хүндлэх, хэрхэн зохицох тухай байсанд бас л гайхах зүйлгүй болов.
хэр өрөөлийг энэрэх сэтгэлтэй юм, энэрснээрээ бусдыг хэр дэмнэдэг юм, бусадтайгаа хэр эвтэй юм, бусдынхаа дунд эвийг хэр сахиулдаг юм, олныг залж, зөв зүйл рүү өөрөө оройлон үйлдэж чаддаг эсэх, оройлонгоо болохгүй байгаа нэгнийг, дутуу дулимаг нэгнийгээ хэр засаж чаддаг юм гэдгээр нь шүүхийг тээнэгэлзэх эрдэм гээд байх юм. энд зориуд шүүх гэдэг хэсгийг нь цааш задлуулалгүй орхисон тул би ч бас үргэлжлүүлэхгүй болов.
яг Буурлуудаа залахаас өмнө, нэг зүйлд тээнэгэлзээд, тэгээд тээнэгэлзэх гэж юу болохыг асуухаар шийдэв.
Тээнэгэлзэх Эр Дэм: ТӨР-ийн гурван онолоор шүүх Үндэсний ганц ЧУ КУР-тай
тээнэгэлзэх тухай эхлэхийн урьд төр гэдэг үгийг бодохыг шаардав, төр гэхээр төрөх, төрүүлэх, төрмөл, төрөлх, төрлүүд гээд л, анзаараад байхаар ер нь ямар нэг зүйлийг эхлүүлэх ч юм шиг, нэг зүйлтэй аргамжаатай ч юм шиг үг байх юм. эсвэл бүр төрмөл, төрөх, төрсөн болгонд хамаатай ч юм шиг.
энд ТӨР гэж судар дээр байгааг уншиж, тайлахыг оролдоогүй, зөвхөн Буурлаасаа асуусан тээнэгэлзэх эрдмийн хүрээнд хүүрнэхийг анхаарна уу /арьсаа хамгаалах шахуу юм болов ккк/
тэгтэл тээнэгэлзэх эрдмийн төрийн гурван онол гэдэг нь тэгвэл юу вэ гэж асуутал
1. Энэрэн дэмнэх
2. Эерүүлэн эвлүүлэх
3. Залан засах гэж хэлэв.
дараалал нь ийм.
Төр засаг-ийн хувьд алив хүмүүнийг, ард иргэнийг, түмнийг энэрэн дэмнээд байвал, энэрэн дэмнэхийг тулд санал хүсэлтийг нь нухацтай сонсдог байх, тэгсний үндсэн дээр өрөвдөхөөр бол бэрхшээлийг нь арилгаж өгч, сайшаахаар бол өрөөлөөс хамгаалж, олонд мэдүүлэх, гэх мэтээр дэмнэх юм болов уу, энд энэрэн дэмнэх гэсэн болохоос энэрэн өгөх гээгүй нь одоогийн бэлэн мөнгө тараахаас ялгаатайн болов уу, өөрсдөд нь бэлэн зажилсан хоол өгөхгүйгээр, өөрсдөө зажлах зүйлээ олоход нь, олсноо зажилж идэж сурахад нь өөрсдөөр нь үйлдүүлэн байж дэмнэхийг хэлээд байх.
тэгснээ тэднийгээ эерүүлэн эвлүүлэх гээд байдаг, эерүүлэх гэхээр догшин ууртайг нь тайвшруулах, хурц өнцөгтэйг нь мохоох, ааш муутайг нь аашаа дарахад нь, авир ихтэйг нь авираа татахад нь дэм болох юм болов уу, нэгэнт нь өөрсдийг нь гээд өмнө нь энэрээд, дэмнэчихсэн тул нэг үеэ бодвол эерүүлэх гэхэд үгийг нь дагах нь их болоод, цаашлаад бүр өөр өөрсдийн сонирхолоороо ч юм уу, эсвэл төр засаг үүрэг болсон нэгдмэл нэг сонирхолыг төрүүлж чадвал эвлэлдэн нэгдэх замдаа орох биз.
эцэст нь эерсэн, эвлэсэн тэднийг залаад, залангаа засах нь төр засгийн хувьд үүрэг нь, 3-н онол нь гэв. мэдээж төр засаг гэхээр мань мэт нь нөгөө батлан хамгаалахаа яах билээ? эрүүл мэндээ яах билээ гээд л баахан юм асуусан, тэгэхээр өөдөөс эвлэлдээд, нэг, нэлээд зөв зүйл рүү залагдаад явж чадахгүй бол юуных нь батлаад хамгаалах билээ гэж ам асуув. би дуугай болов ккк.
мэдээж төр засгийг хүмүүн бүрдүүлдэг, тэр хүмүүн нь өөрийнхөө жолоог атгасан, өрөөлийг манлайж чаддаг нэгэн байх хэрэгтэй, мөн өрөөлд, өлгий нутагт нь, өөрт нь юу зөв, юу буруу гэдгийг дэнслэж чаддаг нэгэн байх хэрэгтэй гэв.
мөн онол гэдгийг
оновчтойг ол
олсноо олонд түгээ гэсэн байдлаар хэлэв, тэгэхээр онол гэдэг маань өөрөө түгээх үйлээ өөртөө багтаасан утга болох нь.
тэгвэл төр засаг гэдэг маань түмнийг буюу хүмүүнийг засах л асуудал болоод хувирав, түүнээс төр гэхээр ямар нэг данхайсан аппарат биш, зүгээр л үйлчилгээний, энэрэх, дэмнэх, чиглүүлэх, эцэст нь түмнийг залангаа засдаг хүмүүс болох нь. өнөө нийгэмд төр гэхээр л нэг сүртэй хэрнээ тогтсон зүйл үгүй, нэг л ойлгомжгүй байгаад байдаг, гэтэл төр гэдэг бол зүгээр л хүмүүс, өрөөлийг зөв рүү чиглүүлдэг, сайн руу оройлдог, саар нэгнийг засдаг, сайхныг дэмнэдэг хүмүүс аж. тэгээд үргэлжлүүлэн бодохоор төрийн түшээд гэхээр төрийн үйлийг оройлон хийж байгаа нэгэн хүмүүнээ л түших, дэмнэхээ хэлдэг юм болов уу, түүнээс биш өгөр улаачийнх нь бодож байсан шиг төр гээч нэг соёмбо ч юм уу, нэг төрлийн бэлэгдэлийг түших биш ч юм шиг. тэгвэл нөгөө төрийн минь сүлд өршөө гэдгийг төрийг бүрдүүлж байгаа зөвт, зоригт үрс нь түмнээ өршөөхийг хэлж байгаан болов уу, за ингээд бодоод байвал хадуурч мэдэх тул зогслоо ккк.
одоо ингээд харахад бидний өвөг дээдсүүд, олныг оройлж байсан, түмнийг манлайлж байсан, төрийг засаж байсан ухаантнууд маань энэрэнгүй, зөөлөн сэтгэлтэй байсанд нь гайхаад байх зүйлгүй, тийм ч байх ёстой харагдав.
тэгээд ч Буурлууд, Өвгөд бууж ирээд эхлээд үрсээ дэмнээд, бариа засал хийгээд, тэгээд хоорондоо эвтэй байхыг сургаад, мөн ааш авираа зас гээд байдаг нь энэ 3-н дараалалд нийцэх ч юм шиг.
тэгвэл нөгөө тээнэгэлзэх эрдэм маань төр засгийн хувьд биш, энгийн нэг хувь хүмүүний хувьд ямар байх вэ гэж бодохоор:
дээрх 3-ыг /энэрэн дэмнэх, эерүүлэн эвлүүлэх, залан засах/ алддаа хэр шингээснээр нь шүүхийг хэлэх юм болов уу. шүүх гэхээр мэдээж дэнсний асуудал гараад ирнэ, дэнслэхийн тулд эргээд зөв гэж юуг ойлгох, буруу гэж юуг ойлгохоо мэддэг байх хэрэгтэй болно, гэтэл ганц нэг хүмүүн л үүнийг мэддэг байгаад бусад нь мэдэхгүй бол бас л дэмий, зүгээр л нийтээрээ, түмнээрээ зөв гэж юуг ойлгох, буруу гэж юуг ойлгохоо мэддэг болчихвол, заавал хэн нэгнээр шүүлгээд, хэн нэгнийг тээнэгэлзүүлээд байх хэрэггүй, өдөр тутамдаа л ойр дотныхноо, эргэн тойрныхноо хараад, харангаа тээнэгэлзчихвэл овоо цэгцрэх шинжтэй. зөв, бурууг дэнслэхдээ өлгий нутагтаа хэр зохицож байгааг нь, эх дэлхийдээ хэр өгөөжтэй байгаад нь, өдийг болтлоо авснаа хэр эргүүлэн өгч байгаа зэргийг нь харан байж, ажин байж дэнслэх хэрэгтэй гэж өмнө шипи өгч байсан. тийм ч учраас бидний үед хүрч ирсэн, мэдэгдэж байгаа Их Засаг хуулийн нэлээд олон заалт нь байгаль дэлхийтэйгээ хэрхэн харьцах, хэрхэн хүндлэх, хэрхэн зохицох тухай байсанд бас л гайхах зүйлгүй болов.
хэр өрөөлийг энэрэх сэтгэлтэй юм, энэрснээрээ бусдыг хэр дэмнэдэг юм, бусадтайгаа хэр эвтэй юм, бусдынхаа дунд эвийг хэр сахиулдаг юм, олныг залж, зөв зүйл рүү өөрөө оройлон үйлдэж чаддаг эсэх, оройлонгоо болохгүй байгаа нэгнийг, дутуу дулимаг нэгнийгээ хэр засаж чаддаг юм гэдгээр нь шүүхийг тээнэгэлзэх эрдэм гээд байх юм. энд зориуд шүүх гэдэг хэсгийг нь цааш задлуулалгүй орхисон тул би ч бас үргэлжлүүлэхгүй болов.
Tuesday, December 3, 2013
зөв, зөрүү, жолоо /шипи/
Зөвтэй буруутайгаа ялгаж сурахаас л
Өөрийн жолоог атгах эхлэнэ дээ
Өрөөлийг араас нь дагуулах хөврөнө дөө
Зөв, зөрүү?
Хүссэн ч эс хүссэн ч
Ундаалах рашаанаас эхлэлтэй
Уушиглах агаараасаа угшилтай
Хүртэх идээний өгөөжтэй
Довтлох талын энтэй
Бартаа болгоныг сануулдаг нуруудтай
Бартааны цаана байх шагнал бүрдтэй
Тэмүүлж хүсэх тэнгэртэй
Тэрийж хэвтэх газартай
Уйлж хоргодох дулаан энгэртэй
Унтаж нөмөрлөх энгэр юутай
Таниад хүртвэл идээ юутай
Тарвалзаад эрхлэх зүлэг юутай
Булхаад ариусах нуур юутай
Булингартуулж боломгүй булаг юутай
Хийморь дэгдээх хуй юутай
Хясал юуг сануулах жавар юутай
Асгарах орох бороо нь хөөр баярыг сануулж
Аагим зуны халуун нь хүний сэтгэлийн илчийг өгүүлэх
Аадар борооны ширүүн нь усан нулимсыг бодуулах
Аглаг ой хөвч нь агаар юуг тэтгэх
Элсэн шаргал говь нь сэтгэлийн хатыг илчлэх
Ээрэм хөх тал нь алсын харааг илтгэх
Мэлмий юуг хуурах зэрэглээ нь
Тэмүүлэх хүслийг илтгэх
Мэлтэлзэн тунарах нуур нь
Сэтгэлийн ариуныг харуулах
Эгц босоо хад нь
Эр зоригийг илтгэх
Шовх мөнх цасан оргил нь
Шударга занг харуулах
Өндрөөс унах хүрхрээ нь
Буруутвал хэрхэхийг үзүүлэх
Бэлд нь тогтох ус нь
Уучилж болохыг харуулах
Эх үндэс нь энэ билээ
Угшил юу нь энэ билээ
Үе үедээ
Амь амиараа
Тэмцэн байж
Төлөн байж
Манан байж
Бахдан байж
Маргаашдаа л гэж захин байж
Эхийн хэвлий дэх ураг мэт
Мэлмий харааны цөцгий мэт
Мэндэлсэн нярайн зулай мэт
Хаацайлан байж
Хамгаалан байж
Байлгах ёстой, байлгаж байгаа, байлгаад үргэлжлүүлэх
хэрэгтэй
Энэ л өлгийг
Эрхэмлэн дээдлэн
Өлгий юундаа дасан зохицож
Өөрийн бодол чинь хүртэл
Үүнээс эхтэйг санан явж
Өлгий хангайнхаа сайхан болгонтой жишин байж
Зөв үү, эсвэл зөрүү юу гэдгээ ялгаад сурчих хэрэгтэй
эхлээд
Сэдсэн үйл чинь
Итгэсэн бодол чинь
Төлөвлөсөн санаа чинь
Төсөөлсөн ирээдүй чинь
Энэ л өлгийгөөсөө хумсалснаа хувингаар нь эргүүлж өгч
чадаж байвал
Энэ л өлгийгөө тэтгэж дэмнэж байвал
Энэ л өлгийдөө өнөөг хүртэл хүртсэнээ эгүүлэн өгч чадаж
байвал
Үүнийг чинь зөв гэж өргөмжлөе
Үрс та нарыг сүрхий гэж бахдая
Харин
Өөрөөр бол
Эндүүхэн бол
Буруу гээд саначихвал шулуун биз
Зөв гээчээ, буруу гээчээ
Дэнслэх дэнсний учгийг хэлэх төдий юм
Бяцхан цааш нь тунгаагаад
Өөрийгөө ч тэр
Өрөөлийг ч тэр шүүхдээ
Гартаа атгах дэнсээ
Ултайхан шиг
Суурьтайхан шиг
Ухаантайхан шиг
Бодолтойхон шиг
Оюундаа хадчихвал зүгээр сэн
Жолоо?
Хүлэг мориндоо мордоод
Хийморь юугаа сэргээгээд
Хөх талдаа давхиж байгаа
Хөх толботой үр бол
Өөрийн жолоог атгаад байгаа
Өрөөлийн харааг булаагаад байгаа
Үйл юундаа зориод байгаа
Өөрийн бодолдоо үнэнч байгаа нэгэн аж
Харин
Зөрүү буруу бодолтой
Зөрүүд этгээд зантай
Залхуу залхаг ааштай
Зан нь хувирамтгай аягтай
Бурууг мэдсээр үйлдэх хэвшилтэй
Бусдыг өөрөөсөө өмнө шүүдэг зуршилтай
Зорьсон зорилго үгүй доороо эргэцдэг
Зовлон юуг тоолгүй хажуугаар нь өнгөрдөг
Жаргал юундаа баясаж хамраараа сагадаг
Заяа юугаа бодолгүй өнөөдрөөрөө алхдаг
Ийм л нэг мунхагийг эзэн би морьтой зүйрлэх
Үүнийг эзэн болж жолоог нь атгаж
Эргүүлэн амгайвчилж
Хурд юуг нь нэмж
Хувь юуг нь дүүргэж
Зам юуг чиглүүлж
Заяа юуг тодруулахыг нь
Хийсээд байдаг хэдэн өвгөд л
Дэмнэхийг хүсэж
Дэмжихийг хичээж
Хэсэгтээ атгах биз ээ
Өөрийн жолоогоо өөрөө атгадаг болчихоод
Өвгөд бидэнтэйгээ ном хаялцдаг болчихоод
Үгээрээ биднийг мохоодгүймаа гэхэд цочоодог болчихоод
Өөрийн жолоог бүрэн атгалаа гэж санахаараа
Тэр үед чинь бид
Жолоо юуг чинь өөрт чинь өгье
Золбоо юугаа мэдэж явахаа өөрөө мэд
Тунгаах л хэрэгтэй дээ
Subscribe to:
Posts (Atom)